สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)

Recommend Print

ของเล่นวิทยาศาสตร์แสนสนุก กับ สสวท.

060157-7

จักจั่นของเล่น สาวน้อยนักกายกรรม เครื่องร่อนของเล่น รถของเล่นพลังงานไฟฟ้า ตุ๊กตาดุ๊กดิ๊ก โปรโตบอร์ด รถเครนไฟฟ้าของเล่น เป็นของเล่นอย่างง่าย ที่แฝงด้วยหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) กระทรวงศึกษาธิการ ชวนคุณครูและน้อง ๆ มาเรียนรู้กันในรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ เรื่อง “ของเล่นเชิงวิทยาศาสตร์” ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

060157-8          ของเล่นเป็นอุปกรณ์สำหรับให้เด็กได้เล่นเพื่อความเพลิดเพลิน แล้วยังส่งผลให้เด็กได้มีจินตนาการ เกิดการเรียนรู้ ของเล่นทั่วไปสามารถอธิบายได้ด้วยหลักการทางวิทยาศาสตร์ การประดิษฐ์ของเล่นต่าง ๆ ที่มีการเคลื่อนไหวมักจะต้องนำเครื่องกลอย่างง่ายมาใช้งานด้วย เครื่องกลอย่างง่ายจะช่วยในการผ่อนแรง ส่งแรง และทำให้เกิดการขับเคลื่อนลักษณะต่าง ๆ สำหรับต้นกำเนิดแรงที่กระทำกับของเล่น อาจมาจากแรงมนุษย์ หรือมาจากมอเตอร์ไฟฟ้า โดยอาจมีเครื่องกลอย่างง่ายอื่น ๆ หรือวงจรไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์อย่างง่ายมาประกอบ เพื่อให้ของเล่นทำงานได้ตามต้องการ” นายกนกศักดิ์ ทองตั้ง ผู้ชำนาญ สสวท. กล่าว

          การนำของเล่นมาใช้ประกอบการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ ช่วยให้กิจกรรมการเรียนรู้สนุก น่าสนใจยิ่งขึ้น จะช่วยให้เด็ก ๆ ได้เรียนรู้และตั้งคำถามเกี่ยวกับหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่สังเกตได้จากการเล่นของเล่น ส่งเสริมให้เกิดความสนใจเกี่ยวกับหลักการทำงานของเครื่องกลอย่างง่าย และ วงจรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์อย่างง่าย ที่ประกอบขึ้นในของเล่น พัฒนาทักษะในการตรวจสอบและแก้ไขข้อบกพร่องของเล่นที่มีส่วนประกอบของเครื่องกลอย่างง่าย และวงจรไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์อย่างง่าย รวมทั้งทักษะในการออกแบบและประดิษฐ์ของเล่นโดยใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์ได้

060157-2          วันนี้เรามีนายรักษพล ธนานุวงศ์ (หรือ พี่เจ) นักวิชาการ สสวท. และบัณฑิตโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) มาช่วยพาน้อง ๆ และคุณครูสนุกกับของเล่นวิทยาศาสตร์ตามหัวข้อดังกล่าว ตัวอย่างเช่น “จักจั่นของเล่น” เป็นของเล่นที่ทำให้เกิดเสียงที่เลียนแบบเสียงจักจั่น โดย เมื่อมีการเหวี่ยงให้จักจั่นหมุนแล้ว ทำให้เกิดการเสียดสีระหว่างเส้นเชือกกับยางสนที่ติดอยู่กับไม้ แล้วทำให้เกิดการสั่นสะเทือนผ่านเส้นเชือกไปยังท่อ ซึ่งทำหน้าที่ขยายเสียง ของเล่นชิ้นนี้สามารถนำมาใช้อธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์เรื่อง แหล่งกำเนิดเสียง ตัวกลางของคลื่นเสียง และการขยายเสียง ได้เป็นอย่างดี

 

 

 

 

060157-6          “สาวน้อยนักกายกรรม” เป็นของเล่นที่แสดงการทรงตัวของตุ๊กตา บนพื้นที่แคบ ๆ โดยใช้หลักของความสัมพันธ์ระหว่างตำแหน่งของจุดศูนย์ถ่วงกับการทรงตัวของวัตถุ เมื่อออกแรงผลัก ให้ตุ๊กตาที่ยืนอยู่บนเส้นลวดและมีแถบกระดาษโค้งยาวติดอยู่ เอียงไปทางซ้ายหรือขวาพอประมาณ ตุ๊กตาก็ยังคงเคลื่อนที่กลับมาตั้งตรงอยู่ได้โดยไม่ตกจากเส้นลวด เพราะจุดศูนย์ถ่วงของตุ๊กตาอยู่ต่ำ และแนวของจุดศูนย์ถ่วงอยู่บนฐานของตุ๊กตา

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

060157-9         “เครื่องร่อนของเล่น” ใช้หลักการแรงยกของอากาศที่กระทำต่อปีกเครื่องร่อน ขณะที่เครื่องร่อนได้รับแรงส่งให้เคลื่อนที่ไปในอากาศ มวลอากาศที่ไหลผ่านปีกเครื่องร่อนด้านบนและด้านล่างมีความเร็วไม่เท่ากัน ทำให้เกิดความดันอากาศที่ต่างกัน เกิดแรงยกของอากาศกระทำกับปีกเครื่องร่อนด้านล่าง มีผลทำให้เครื่องร่อนลอยอยู่ในอากาศได้

          การประดิษฐ์ของเล่นต่าง ๆ ที่มีการเคลื่อนไหว มักจะต้องนำเครื่องกลอย่างง่ายมาช่วยในการผ่อนแรง ส่งแรง และทำให้เกิดการขับเคลื่อนลักษณะต่าง ๆ อุปกรณ์ที่นำมาใช้อาจเป็นรอก คาน เฟือง หรือ ล้อและเพลา อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างประกอบกัน โดย คาน เป็นเครื่องกลอย่างง่ายที่ใช้ในการผ่อนแรง รอก เป็นเครื่องกลอย่างง่ายที่ใช้ในการเปลี่ยนทิศของแรง ผ่อนแรง และอำนวยความสะดวกในการยกสิ่งของ เฟือง เป็นเครื่องกลอย่างง่ายที่ใช้ในการทดแรง เปลี่ยนความเร็ และทิศทางการหมุน ล้อและเพลา เป็นเครื่องกลอย่างง่ายที่ใช้ในการผ่อนแรง สำหรับต้นกำเนิดแรงที่กระทำกับของเล่นอาจมาจากพลังงานคน หรือ จากพลังงานไฟฟ้า

 


 060157-3         สำหรับการสร้างวงจรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในของเล่น จะต้องมีแบตเตอรี่ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดพลังงานไฟฟ้า ทำหน้าที่สร้างความต่างศักย์ให้กับวงจร โดยมีอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์พื้นฐานที่นำมาต่อในวงจร ได้แก่ หลอดไฟฟ้าหรือ หลอดแอลอีดี และ สายไฟ เมื่อนำมาต่อร่วมกันเป็นวงจร จะให้แสงสว่างได้ ส่วนตัวต้านทาน เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ต้านทานการเคลื่อนที่ของกระแสไฟฟ้าในวงจร ทำให้ในวงจรมีกระแสหรือความต่างศักย์ตามต้องการ

 

 

 

 

 



 060157-4         “เครื่องบินพลังยาง” เป็นของเล่นที่พัฒนามาจากเครื่องร่อนของเล่น โดยอาศัยหลักการเดียวกัน คือ แรงยก และ จุดศูนย์ถ่วง แต่มีการเปลี่ยน ให้แรงที่ฉุดให้เครื่องบินเคลื่อนที่ไปด้านหน้า จากเดิม เป็นแรงที่มาจากการใช้มือและแขนส่งให้เครื่องบินพุ่งไปด้านหน้าในช่วงเริ่มต้น เป็นแรงที่ได้จากการหมุนของใบพัด ซึ่งเกิดจากพลังงานศักย์ยืดหยุ่นของหนังยาง

          “รถเครนไฟฟ้าของเล่น” เป็นของเล่นที่นำหลักการของมอเตอร์ไฟฟ้า เฟือง และ รอก มาออกแบบให้ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ จนได้ของเล่นชิ้นใหม่ที่ซับซ้อนขึ้น เรียกว่า รถเครนไฟฟ้า ซึ่งเป้นการนำความรู้ด้านเครื่องกลอย่างง่ายและ ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์อย่างง่าย มาทำงานร่วมกัน ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพของเล่น ทำให้เล่นได้สนุกและท้าทายมากขึ้น

 

 

 



060157-1          หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ ของเล่นเชิงวิทยาศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ถูกออกแบบมาสำหรับการเรียนการสอนในเวลา 40 ชั่วโมง และจำนวนหน่วยกิต 1 หน่วยกิต ซึ่งทาง สาขาวิทยาศาสตร์มัธยมศึกษาตอนต้น สสวท. ได้จัดทำคู่มือครู รวมทั้งชุดอุปกรณ์ประกอบการเรียนรู้ต่าง ๆ โดยจะมี ข้อแนะนำในการทำกิจกรรม แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายการวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ ตัวอย่างการทำกิจกรรม พร้อมด้วยการแนะนำวิธีประดิษฐ์ของเล่นชนิดต่าง ๆ โดยละเอียด เป็นลำดับขั้นตอน อธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์และองค์ความรู้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องโดยชัดเจน รวมทั้งเฉลยสำหรับคำถามท้ายกิจกรรม สามารถให้ครูนำไปใช้จัดการเรียนรู้ให้แก่นักเรียนได้ไม่ยาก ครูและนักเรียนนำไปใช้เป็นแนวทางในการประดิษฐ์ของเล่นเชิงวิทยาศาสตร์ได้ไม่ยาก จัดได้ว่าเป็นอีกหนึ่งรายวิชาที่ สสวท. ได้สร้างสรรค์และพัฒนาขึ้นไว้อย่างคุ้มค่า น่าสนใจ ไม่ควรพลาดในการติดตาม

          “การเรียนรู้ของเล่นเชิงวิทยาศาสตร์ที่กล่าวถึงข้างต้น สอดคล้องกับแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) ที่ สสวท. กำลังพัฒนาและส่งเสริมให้สถานศึกษานำไปใช้อยู่ เป็นการนำเอาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ เข้ามาบูรณาการร่วมกัน เน้นการลงมือปฏิบัติจริง มีการนำไปใช้ และการฝึกคิดเพื่อแก้ไขปัญหาด้วยกระบวนการใหม่ ๆ โดยครูผู้สอนมีความสำคัญในการตั้งคำถามให้ผู้เรียนสนใจและสนุกกับการเรียนรู้ มีการสรุปการเรียนรู้และเชื่อมโยงกับสิ่งที่พบเห็นในชีวิตประจำวัน โดยหนังสือเรียนและคู่มือครู รวมทั้งชุดวัสดุอุปกรณ์ที่กล่าวถึงนี้ สามารถสั่งซื้อได้จากร้านศึกษาภัณฑ์ หรือร้านค้าตัวแทนจำหน่ายขององค์การค้าของ สกสค. ทั่วประเทศ ” นางเบ็ญจวรรณ ศรีเจริญ ผู้อำนวยการสาขาวิทยาศาสตร์มัธยมศึกษาตอนต้น สสวท. กล่าวทิ้งท้าย

          ติดตามข้อมูลข่าวสารได้ที่เว็บไซต์ http://secondsci.ipst.ac.th/ และเฟซบุ๊ค สสวท. “IPST Thailand”

060157-5

 

คุณอยู่ที่: หน้าหลัก ข่าวและประกาศ บทความประชาสัมพันธ์ บทความประชาสัมพันธ์ ของเล่นวิทยาศาสตร์แสนสนุก กับ สสวท.