สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงติดตามความก้าวหน้า การดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริที่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนท่านผู้หญิงอังกาบ บุณยัษฐิติ (บ้านคลองวาย) ต.ตะกุกเหนือ อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี เมื่อวันศุกร์ที่ 23 พฤษภาคม 2568 (ภาพจากเฟซบุคตำรวจตระเวนชายแดน)
เนื่องในศุภวาระวันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี วันที่ 2 เมษายน 2569 ขอน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ทรงทุ่มเทปฏิบัติพระราชกรณียกิจเพื่อปวงชนชาวไทยอย่างยาวนาน โดยเฉพาะการทรงงานหนักด้านการศึกษาและการยกระดับคุณภาพชีวิตของราษฎรทั่วทุกภูมิภาค
“…ครู คือ ปัจจัยสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ครู คือ มนุษย์ที่สามารถสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กนักเรียนที่จะพัฒนาคุณลักษณะของตนเองและสร้างค่านิยมต่าง ๆ ให้เกิดขึ้น
ไม่มีเทคโนโลยีใด ๆ สามารถมาแทนที่ครูได้ ด้วยเหตุผลดังกล่าว นั่นคือว่าทำไมครูที่ดีจึงสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตลูกศิษย์ได้ ด้วยการพัฒนาพวกเขาให้เป็นพลเมืองที่ดีและมีความสามารถ ทั้งในระดับชาติและระดับเป็นพลเมืองของโลกด้วย…”
– พระราชดำรัส สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในการพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 3 ปี 2562 เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2562
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงติดตามการดำเนินโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริฯ ของกลุ่มโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาจังหวัดน่าน ณ โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดภูเก็ต อำเภอปัว จังหวัดน่าน เมื่อวันอังคารที่ 22 มิถุนายน 2564 (ภาพจากเว็บไซต์ The Buddh)
พระองค์ทรงตระหนักว่า “การศึกษา” คือรากฐานสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และหัวใจสำคัญของการศึกษาคือ “ครู” จึงทรงมีพระราชดำริที่มุ่งเน้นการ “พัฒนาครูเพื่อพัฒนาการศึกษา” พระองค์ทรงสนับสนุนการจัดอบรมเพิ่มพูนความรู้และทักษะให้แก่ครูในถิ่นทุรกันดาร โดยเฉพาะครูโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) และครูโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ตลอดจนพระราชทานทุนการศึกษาให้ครูได้เรียนต่อเพื่อนำความรู้กลับมาพัฒนาท้องถิ่นของตน ควบคู่ไปกับการส่งเสริมเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อให้เด็กและเยาวชนไทยสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณภาพได้อย่างเท่าเทียม
การอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตรวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ สำหรับครูและบุคคลากร สังกัดโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา และโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน
สสวท. ร่วมสนองพระราชดำริด้วยการดำเนินการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้และเพิ่มโอกาสทางการศึกษาแก่เด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกลอย่างทั่วถึง ผ่านการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา สำหรับปีงบประมาณ 2568 ดำเนินการอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตรวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษาตอนต้น สำหรับครูและบุคลากร จำนวน 825 คน แบ่งเป็นระดับประถมศึกษา 646 คน (78.3%) และระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 179 คน (21.7%) จากสังกัดโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนจำนวน 222 โรง และโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จำนวน 74 โรง โดยจัดอบรมที่ 4 ศูนย์การอบรม ณ จังหวัดเชียงราย กรุงเทพฯ ขอนแก่น และเชียงใหม่ ซึ่งในการอบรมได้มีการจัดการทดสอบความรู้ก่อน-หลังการอบรม ซึ่งการวิเคราะห์ผลการทดสอบความรู้ด้วยสถิติ T-Test แสดงให้เห็นการพัฒนาที่มีนัยสำคัญทางสถิติในทุกศูนย์การอบรมและทุกกลุ่มวิชา (p-value < 0.001) ซึ่งยืนยันประสิทธิภาพของการอบรม และครูส่วนใหญ่สามารถระบุวิธีการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในห้องเรียนได้อย่างชัดเจน
การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการศึกษาปฐมวัย สำหรับครูและบุคคลากร สังกัดโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนและโรงเรียนสังกัดกรมการปกครองส่วนท้องถิ่นและกรุงเทพมหานคร
นอกจากนี้ สสวท. ได้ดำเนินการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาปฐมวัยให้มีความรู้ความเข้าใจและสามารถจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในระดับปฐมวัยตามแนวทางสะเต็มศึกษาและโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย โดยจัดการอบรมให้กับครูปฐมวัยจำนวน 399 คน และตำรวจนิเทศก์ 16 คนจากโรงเรียน ตชด. และจำนวน 91 คนจากโรงเรียนในสังกัดกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและกรุงเทพมหานคร เนื้อหาของการอบรมเน้นที่การจัดการศึกษาปฐมวัย ผ่านการลงมือปฏิบัติ เพื่อให้ครูปฐมวัยเข้าใจในหัวข้อดังกล่าวและมีพื้นฐานความรู้และทักษะในการจัดกิจกรรมในชั้นเรียนปฐมวัยได้อย่างเหมาะสมและมีคุณภาพตรงตามปรัชญาการศึกษาปฐมวัยมากยิ่งขึ้น สำหรับการประเมินผลการอบรมผ่านการทำแบบทดสอบความรู้ก่อนและหลังการอบรมนั้น พบว่าครูสามารถทำแบบทดสอบหลังอบรมเพิ่มถึงร้อยละ 15.2 แสดงให้เห็นว่าครูมีความรู้ความเข้าใจเพิ่มขึ้นหลังจากการอบรม
หลังจากการอบรม สสวท.ได้ลงพื้นที่ติดตามผลการอบรมเชิงปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ ของครูและบุคลากรสังกัดโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ระดับประถมศึกษา ณ โรงเรียน ตชด. ในจังหวัดพิษณุโลก ราชบุรี ตราด และเชียงราย รวมทั้งสิ้น 9 โรงเรียน 18 ห้องเรียน พบว่าคุณครูมีการบูรณาการเนื้อหา และทักษะในการจัดกิจกรรมตามหน่วยการเรียนรู้เพิ่มมากขึ้น และ สสวท. ยังคงมุ่งมั่นสนองพระราชดำริในการพัฒนาครูเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้กับเยาวชนในพื้นที่ต่างๆ อย่างต่อเนื่องในปีงบประมาณ 2569
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงติดตามการดำเนินงาน โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันโรงเรียนบ้านเขาตันหยงมิตรภาพที่ 153 หมู่ที่ 4 ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส และโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันโรงเรียนบ้านบางมะนาว หมู่ที่ 1 ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2563 (ภาพจากเว็บไซต์ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ)
นอกเหนือจากการศึกษา พระองค์ทรงให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรอย่างยั่งยืน ผ่านโครงการต่างๆ เช่น โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ที่ไม่เพียงช่วยแก้ไขปัญหาโภชนาการในเด็กนักเรียน แต่ยังเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านการเกษตรให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ ทรงส่งเสริมอาชีพ สาธารณสุข และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง
เนื่องในโอกาสมหามงคล 2 เมษายน 2569 คณะผู้บริหารและพนักงาน สสวท. ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายพระพรชัยมงคล ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน ทรงพระเกษมสำราญ มีพระพลานามัยแข็งแรงสมบูรณ์ สถิตเป็นมิ่งขวัญร่มเกล้าของปวงชนชาวไทยสืบไป