เฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว วันที่ 28 กรกฎาคม 2569 – สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)

เรื่องราวของ “โอกาส” ที่พระราชทานให้เยาวชนไทย และพระราชกรณียกิจเพื่อปวงชนชาวไทย

พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มาของภาพ: https://www.royaloffice.th/ดาวน์โหลดพระบรมฉายาลัก/

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษา ด้านเทคโนโลยีการบินและทรงเกื้อกูลสังคมต่อเนื่องมาหลายทศวรรษ ด้วยทรงมีพระราชปณิธานที่แน่วแน่และชัดเจนในพัฒนาประชาชนไทย

พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานทุนการศึกษานักเรียนทุน ม.ท.ศ.รุ่นที่ 12 ที่มาของภาพ: https://www.moe.go.th/ในหลวงพระราชทานทุนการศ-3/ (วันที่ 30 พฤศจิกายน 2563)

จากพระราชดำริ สู่มูลนิธิที่ยั่งยืน

เมื่อย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2552 ครั้งพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวยังทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร พระองค์ทรงมีพระราชดำริให้นำพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์และทรัพย์จากผู้บริจาคโดยเสด็จพระราชกุศลมาดำเนินการ “โครงการทุนการศึกษา สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร” ขึ้น ต่อมาทรงมีพระราชดำริให้ยกระดับเป็น “มูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทาน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร” หรือ ม.ท.ศ. ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2553 เพื่อให้การช่วยเหลือเยาวชนเป็นไปอย่างต่อเนื่องและมั่นคง

พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานทุนการศึกษานักเรียนทุน ม.ท.ศ.รุ่นที่ 15 ที่มาของภาพ: https://mgronline.com/onlinesection/detail/9660000116634 (วันที่ 28 ธันวาคม 2566)

เงื่อนไขของทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. นี้ มุ่งเสริมสร้างโอกาสทางการศึกษาแก่เยาวชนที่เรียนดี ขยันหมั่นเพียร ประพฤติดี มีคุณธรรม แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างมั่นคง โดยสนับสนุนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (สายสามัญหรือสายอาชีพ) ต่อเนื่องไปจนจบปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ในสาขาที่เป็นความต้องการของประเทศ สาขาขาดแคลน สาขาด้านความมั่นคงและเข้าสู่การมีอาชีพอย่างมั่นคง โดยเงื่อนไขเมื่อจบการศึกษาให้ชดใช้ทุนพระราชทาน ด้วยการเข้าสู่เส้นทางอาชีพอย่างมั่นคง ตามที่โครงการทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. จะเชื่อมโยงตําแหน่งงานรองรับสู่การเป็นข้าราชบริพารในพระองค์ฯ หรือการทํางานในภาครัฐ (ส่วนราชการรัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน) หรือการทํางานในสายงานความมั่นคง ทหาร ตํารวจ และคืนถิ่นไปทำงานช่วยเหลือชุมชน สังคม เพื่อทำประโยชน์ให้กับประเทศชาติ นอกจากนี้ระหว่างอยู่ในโครงการนักเรียนทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. จะได้รับการพัฒนาในหัวข้อต่างๆตลอดการรับทุน ซึ่งทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. เป็นการพัฒนาคนอย่างแท้จริง

นายนิคม แก้วเจิม และ น.ส.สุภัทชา รอดเทศ นักเรียนทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. ที่มาของภาพ: https://www.thairath.co.th/news/royal/1897621 (วันที่ 27 กรกฎาคม 2563)

นับตั้งแต่ปี 2542 จนถึงปัจจุบัน มีการจัดสรรทุนไปแล้วรวม 17 รุ่น จากทุกจังหวัดทั่วประเทศ รวม 2,744 คน คิดเป็นเงินทุนพระราชทานกว่า 990 ล้านบาท ซึ่งเยาวชนจำนวนมากที่เรียนดีแต่ครอบครัวมีฐานะยากจนได้รับทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. และได้รับการพัฒนาทั้งการเรียนและชีวิตส่วนตัว เช่น นายนิคม แก้วเจิม นักเรียนทุนรุ่นแรกที่มุ่งมั่นเรียนจบคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง สาขาวิทยาศาสตร์ทั่วไป และกลับมาเป็นครูสอนวิทยาศาสตร์ที่โรงเรียนปากท่อพิทยาคม จ.ราชบุรี หรือ นายแพทย์วีรยุทธ จันทรเขียว นักเรียนทุนรุ่นที่ 3 ที่เรียนจบแพทย์จากสถาบันพระบรมราชชนก และปัจจุบันปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลชุมแสง จ.นครสวรรค์ หรือ นางสาวสุภัทชา รอดเทศ ที่ได้รับพระราชทานทุนศึกษาโดยปัจจุบันศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาส่งเสริมและนิเทศศาสตร์เกษตร คณะเกษตรกำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งจากตัวอย่างการศึกษาและการทำงานของนักเรียนทุนพระราชทานเป็นวงจรของ “โอกาส” ที่ได้รับและส่งต่อกลับคืนสู่สังคมไทย

กษัตริย์นักบิน: เมื่อทรงนำความสนพระทัยด้านเทคโนโลยีการบินเป็นพระราชกรณียกิจเพื่อปวงชน

อีกมิติหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพด้านวิทยาการและเทคโนโลยีของพระองค์คือด้านการบิน ความสนพระราชหฤทัยในด้านการบินนี้เริ่มต้นตั้งแต่ทรงพระเยาว์ และพัฒนาต่อเนื่องจนทรงผ่านการฝึกบินเฮลิคอปเตอร์ (UH-1H) และเครื่องบินขับไล่สมรรถนะสูงแบบ F-5 / F-16 ซึ่งทรงทำการบินกับเครื่องบินของกองทัพอากาศได้เกือบทุกรูปแบบ และยังทรงปฏิบัติหน้าที่ครูการบินถ่ายทอดความรู้ให้แก่นักบินขับไล่ของกองทัพอากาศ จนได้รับการขนานนามว่า “กษัตริย์นักบิน” พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเชี่ยวชาญทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ รวมถึงเครื่องบินพาณิชย์ในตำแหน่งนักบินที่ 1 ซึ่งพระปรีชาสามารถในการทรงเป็นนักบินนั้น มิได้อาศัยเพียงพระปรีชาด้านการสื่อสารและการทรงแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้าเท่านั้น หากยังทรงมีองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์อย่างลึกซึ้งเพื่อทรงควบคุมอากาศยาน ไม่ว่าจะเป็นหลักอากาศพลศาสตร์ อุณหพลศาสตร์ อุตุนิยมวิทยา การคำนวณปริมาณเชื้อเพลิง ระยะทางและเวลาบิน มุมปะทะและอัตราการลดระดับ ตลอดจนความรู้ด้านชีววิทยาและสรีรวิทยาการบิน ผนวกกับการทรงประยุกต์ใช้ฟิสิกส์และวิศวกรรมศาสตร์ในทุกขั้นตอนของการทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ยิ่งไปกว่านั้นการทรงตัดสินพระราชหฤทัยทุกครั้งในห้องนักบินยังต้องอาศัยการทรงประมวลข้อมูลอย่างแม่นยำและการทรงใช้เหตุผลเชิงตรรกะ ซึ่งล้วนเป็นประจักษ์พยานถึงพระวิริยอุตสาหะและพระอัจฉริยภาพเชิงวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง

นอกจากนี้ทรงนำพระปรีชาสามารถด้านการบินเพื่อประชาชน เมื่อครั้งเกิดภัยพิบัติคลื่นยักษ์สึนามิในปี 2547 ทันทีที่ทรงทราบข่าว พระองค์ทรงขับเครื่องบิน เสด็จพระราชดำเนินไปยังพื้นที่ประสบภัยด้วยพระองค์เองเนื่องจากทรงห่วงใยผู้ประสบภัย นอกจากนี้พระองค์ทรงขับเครื่องบินโบอิ้ง 737-400 ที่มีนามพระราชทานเครื่องบินว่า “ศรีสุราษฎร์” ในเที่ยวบินมหากุศล TG8870 และ TG8871 สายใยรักแห่งครอบครัว ช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยและจัดหาอุปกรณ์ด้านการแพทย์สำหรับโรงพยาบาลใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2550 โดยได้เงินบริจาคทั้งสิ้น 80 ล้านบาท และพระราชทานเงินบริจาคทั้งหมดโดยไม่หักค่าใช้จ่ายเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัย และ พระองค์ยังทรงริเริ่มจัดเที่ยวบินมหากุศลขึ้นเป็นการเฉพาะ โดยเสด็จพระราชดำเนินทรงปฏิบัติหน้าที่นักบินที่ 1 ด้วยพระองค์เองในเที่ยวบินพิเศษของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เพื่อทรงนำคณะพุทธศาสนิกชนเดินทางไปนมัสการปูชนียสถานสำคัญ ณ ประเทศอินเดีย ทั้งนี้ รายได้ที่เกิดขึ้นจากเที่ยวบินพิเศษดังกล่าว ได้ทรงนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อสมทบทุนมูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานในพระองค์ (ม.ท.ศ.) ส่วนหนึ่ง และอีกส่วนหนึ่งได้พระราชทานสมทบกองทุนพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ เพื่อนำไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติต่าง ๆ

เมล็ดพันธุ์แห่งการให้ “จิตอาสาพระราชทาน”

ภาพการ์ตูนฝีพระหัตถ์จิตอาสาพระราชทาน ที่มา: https://mgronline.com/onlinesection/detail/9620000052327 วันที่ 1 มิถุนายน 2562

อีกหนึ่งพระราชกรณียกิจที่คนไทยคุ้นตาคือ “จิตอาสาพระราชทาน 904″ ซึ่งเป็นโครงการในพระราชดำริ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2560 เพื่อให้ประชาชนมีความสมัครสมานสามัคคี ซึ่งโครงการนี้แบ่งกิจกรรมเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ จิตอาสาพัฒนา จิตอาสาภัยพิบัติ และจิตอาสาเฉพาะกิจ ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนาชุมชน การช่วยเหลือผู้ประสบภัย ไปจนถึงภารกิจฉุกเฉินต่าง ๆ พวกเราจึงเห็นภาพจิตอาสาสวมเสื้อสีเหลือง ใส่หมวกสีฟ้าร่วมกันทำความสะอาดชุมชน ปลูกป่า ฟื้นฟูแหล่งน้ำ ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ

จากวันนั้นต่อยอดสู่ปัจจุบัน

หัวข้อทั้งสามเรื่องนี้สะท้อนแนวพระราชดำริที่ทรงเห็นว่า “การพัฒนาคน” “การพัฒนาเทคโนโลยี” และ “การพัฒนาสังคม” เป็นเรื่องเดียวกัน พระราชทานทุนการศึกษาเพื่อสร้างโอกาสให้ปัจเจกบุคคลยืนได้ด้วยตนเอง ทรงนำพระปรีชาด้านการบินมาบรรเทาทุกข์พสกนิกรในยามวิกฤต และทรงสนับสนุนกิจกรรมจิตอาสาในการสร้างพื้นที่ให้ประชาชนได้ตอบแทนคืนสู่ส่วนรวม เป็นวงจรที่หมุนต่อเนื่องกันไป

นอกจากความปลื้มปีติที่ปวงชนชาวไทยมีร่วมกัน ในเรื่องราวของนักเรียนทุน ม.ท.ศ. พระราชภารกิจบำบัดทุกข์ของพสกนิกร และงานจิตอาสาที่ลงมือทำงานในชุมชนต่าง ๆ ทั่วประเทศ เป็นเครื่องยืนยันว่าพระราชปณิธานเหล่านี้ยังคงเดินหน้าเปลี่ยนแปลงเพื่อพัฒนาชีวิตของคนไทยในทุกวัน

ในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2569 นี้ ผู้บริหารและพนักงาน สสวท. ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายพระพรชัยมงคล ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน และทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงเป็นที่รักและเทิดทูนของปวงชนชาวไทยตลอดไป

อ้างอิง :

โครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. ม.ป.ป. สำนักงานพระคลังข้างที่. https://privypurse.or.th/โครงการทุนการศึกษาพระราชทาน-มทศ เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
งานเลขานุการ โครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. กุมภาพันธ์ 2569. คู่มือและแผนปฏิบัติการ การดำเนินงานโครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. ปี 2569. https://drive.google.com/file/d/1PN-YRHHohbKvFsvcNj_eRwuWVz9yN-9K/view?usp=sharing เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
จิตอาสาพระราชทาน https://www.royaloffice.th/จิตอาสา-เราทำความ-ดี/ประวัติความเป็นมา/
ทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ.รัชกาลที่ 10. ไทยรัฐ.https://www.thairath.co.th/news/royal/1897621 เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
กระทรวงศึกษาธิการ จับมือสภาพัฒน์ วางแนวทางคัดเลือกนักเรียนทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. รุ่นที่ 18 ปีการศึกษา 2569 ครอบคลุมวิชาการ ความประพฤติ และความพร้อมทางด้านจิตใจ. 4 มีนาคม 2569. ข่าว ศธ. 360 องศา. https://www.moe.go.th/ทุนพระราชทาน-ม-ท-ศ-18/ เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
ทุนพระราชทาน รัชกาลที่ 10 แสงทองจากฟ้าส่องสว่างทั่วแดนดิน. ม.ป.ป. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/bot-magazine-issues/256202TheKnowledge_Scholarship.html เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
ทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. รัชกาลที่ 10 พระราชปณิธานสร้างความรู้ สร้างโอกาสเยาวชนไทย พลิกชีวิต 11 รุ่น 1,764 คน ใต้ร่มพระบารมี. 28 กรกฎาคม 2563. มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ. https://www.facebook.com/share/p/1HLFBoXaJH/ เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
พระราชกรณียกิจ รัชกาลที่ 10 (ด้านการบิน เที่ยวบินสายใยรักแห่งครอบครัว): https://www.cea.or.th/en/news-updates/King-10-2022 เข้าถึงข้อมูลวันที่ 18 กรกฎาคม 2569
ระเบียบมูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ม.ท.ศ.) ว่าด้วย การดูแลนักเรียนทุนในโครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. พ.ศ. 2560. 2560. กระทรวงมหาดไทย. http://www.ppb.moi.go.th/midev08/upload/DOC160318-16032018100513%20(3).pdf เข้าถึงข้อมูลวันที่ 13 กรกฎาคม 2569
ราชันย์จอมทัพไทย-กษัตริย์นักบิน. มติชน https://royalcelebration.matichon.co.th/royal-duties/military-and-aviation/ เข้าถึงข้อมูลวันที่ 18 กรกฎาคม 2569
รัชกาลที่ 10 พระมหากษัตริย์นักบินรบ-ครูการบิน. ไทยรัฐ. https://www.thairath.co.th/news/royal/970168 เข้าถึงข้อมูลวันที่ 18 กรกฎาคม 2569
สรุปข่าวเด่นในรอบสัปดาห์ 1-7 ม.ค. 2550. 8 มกราคม 2550 https://mgronline.com/onlinesection/detail/9500000001930 เข้าถึงข้อมูลวันที่ 18 กรกฎาคม 2569