ค่ำคืนวันที่ 4 ตุลาคม 2569 เป็นอีกหนึ่งช่วงเวลาน่าสนใจสำหรับผู้ที่ชื่นชอบการดูดาว เมื่อ ดาวเสาร์ โคจรมาอยู่ใน ตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ (Saturn at Opposition) ส่งผลให้ดาวเสาร์อยู่ในช่วงที่ใกล้โลกและสว่างที่สุดในรอบปี โดยมีระยะห่างจากโลกประมาณ 1,260 ล้านกิโลเมตร

ตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ คืออะไร?

ปรากฏการณ์ Opposition เกิดขึ้นเมื่อ โลกโคจรมาอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์กับดาวเคราะห์วงนอก เช่น ดาวเสาร์ ทำให้เมื่อมองจากโลก ดาวเสาร์จะปรากฏอยู่บนท้องฟ้าในทิศเกือบตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ ด้วยตำแหน่งดังกล่าว ดาวเสาร์จึงขึ้นทางทิศตะวันออกในช่วงใกล้เวลาที่ดวงอาทิตย์ตก เคลื่อนสูงขึ้นบนท้องฟ้าในช่วงกลางคืน และตกทางทิศตะวันตกใกล้รุ่ง ทำให้สามารถสังเกตดาวเสาร์ได้เกือบตลอดทั้งคืน

สำหรับปี 2569 ดาวเสาร์จะเข้าสู่ตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ในวันที่ 4 ตุลาคม เวลา 12:00 UTC หรือประมาณ 19:00 น. ตามเวลาไทย โดยช่วงประมาณเที่ยงคืน ดาวเสาร์จะอยู่สูงบนท้องฟ้า จึงเป็นช่วงที่เหมาะสำหรับการสังเกตการณ์

มองดาวเสาร์ด้วยตาเปล่าได้ไหม?

ดาวเสาร์สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า โดยจะปรากฏคล้ายจุดสว่างสีเหลืองทอง และในช่วง Opposition ปีนี้จะมีความสว่างประมาณ 0.3 แมกนิจูด แต่หากต้องการชมเอกลักษณ์สำคัญของดาวเสาร์อย่าง “วงแหวน” จำเป็นต้องใช้กล้องโทรทรรศน์ โดยแม้แต่กล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็กก็สามารถช่วยให้สังเกตเห็นวงแหวนแยกออกจากตัวดาวได้ ขณะที่กล้องสองตาทั่วไปยังไม่สามารถแยกวงแหวนออกมาให้เห็นได้อย่างชัดเจน

ทำไมปรากฏการณ์นี้จึงไม่ได้เกิดวันเดิมทุกปี?

โลกใช้เวลาประมาณ 1 ปีในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ ขณะที่ดาวเสาร์ใช้เวลาประมาณ 29.4 ปีโลก ดังนั้น โลกจึงต้องใช้เวลาเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในแต่ละรอบเพื่อกลับมาอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์กับดาวเสาร์อีกครั้ง ด้วยเหตุนี้ ดาวเสาร์จึงเข้าสู่ตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ทุก ๆ ประมาณ 378 วัน หรือช้าลงประมาณ 2 สัปดาห์ในแต่ละปี โดยในปี 2568 เกิดขึ้นวันที่ 21 กันยายน ในปี 2569 วันที่ 4 ตุลาคม และในปี 2570 จะเกิดขึ้นวันที่ 18 ตุลาคม

ดังนั้น หากท้องฟ้าเปิดในคืนวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ลองมองขึ้นไปบนท้องฟ้า เราจะมีโอกาสได้ชม “ดาวเคราะห์แห่งวงแหวน” ซึ่งเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่เหมาะแก่การสังเกตที่สุดของปี และแม้จะพลาดคืนดังกล่าว ก็ยังสามารถสังเกตดาวเสาร์ได้ดีในช่วงหลายสัปดาห์ก่อนและหลังวัน Opposition เช่นกัน

• Facebook
• Twitter
• Line