การสร้างกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่มีคุณภาพ ต้องอาศัยกลไกความร่วมมือที่เชื่อมโยงทุกภาคส่วนเข้าด้วยกัน เพื่อร่วมกันพัฒนาศักยภาพของคนเก่งตั้งแต่ต้นทางจนก้าวสู่การเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ ด้วยวิสัยทัศน์ดังกล่าว สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) จึงได้เสนอแนวทางการปรับรูปแบบการบริหารทุนพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ทุน พสวท.) ควบคู่กับการพัฒนากลไกความร่วมมือภายใต้ DPST Talent Partnership Framework เพื่อเปลี่ยนบทบาทของโครงการ พสวท. ซึ่งจากการประชุมคณะกรรมการกำหนดนโยบายผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 42-1/2569 โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ที่ประชุมได้ให้ความเห็นชอบในหลักการต่อข้อเสนอของ สสวท. ทั้งการปรับรูปแบบการบริหารทุน และการพัฒนากลไกความร่วมมือเพื่อสนับสนุนการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศ พร้อมมอบหมายให้ สสวท. นำหลักการดังกล่าวไปจัดทำกรอบความร่วมมือ แผนปฏิบัติการ และดำเนินการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นรูปธรรม โดยข้อเสนอการปรับรูปแบบการบริหารทุน
ประกอบด้วย 4 แนวทางสำคัญ ได้แก่
- เพิ่มความยืดหยุ่นของระบบทุน โดยแบ่งการรับทุนเป็น 3 ช่วงตามระดับการศึกษา
- ลดระยะเวลาการปฏิบัติงานชดใช้ทุนสำหรับผู้ศึกษาต่อต่างประเทศ จาก 2 เท่าของระยะเวลาเรียน เหลือ 1 เท่า (ไม่เกิน 10 ปี)
- ปรับหลักเกณฑ์การชดใช้ทุน โดยให้นำผลงานวิจัย นวัตกรรม และผลงานที่สร้างผลกระทบเชิงประจักษ์มาใช้ประกอบการพิจารณา
- พัฒนาระบบรองรับการเข้าสู่ตำแหน่งงานของผู้รับทุน เพื่อเชื่อมโยงการศึกษา การวิจัย และการใช้กำลังคนอย่างเป็นระบบ
ทั้งนี้ สสวท. จะนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ ในข้อ 1-3
สำหรับการดำเนินการภายใต้ DPST Talent Partnership Framework สสวท. จะทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการบูรณาการความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย ศูนย์ พสวท. หน่วยงานวิจัย ภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายศิษย์เก่า เพื่อร่วมกันพัฒนาผู้รับทุนตลอดเส้นทาง ตั้งแต่การสรรหา การพัฒนา การสร้างประสบการณ์ การเชื่อมโยงสู่อาชีพ และการติดตามผล พร้อมพัฒนาระบบฐานข้อมูลและสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการวางแผนกำลังคนและการกำหนดนโยบายบนพื้นฐานของข้อมูลเชิงประจักษ์
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สะท้อนบทบาทใหม่ของ สสวท. ในการออกแบบระบบ และขับเคลื่อนเครือข่าย
ความร่วมมือเพื่อสร้างระบบนิเวศการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศ ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาบุคลากรคุณภาพสูงที่ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศ และเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในระยะยาว
/ฝ่าย พสวท.